czwartek, 16 sierpnia 2018
Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego
Związek:
Pozostałe:
Wyszukiwarka:


Losowe zdjęcie
walne2008-17
walne2008-17

» zobacz zdjęcie
» wejdź do działu
Strefa Związkowca
Login:

Hasło:





» Zapomniałem hasło
Polecamy

 

Ramowy rozkład czasu pracy
na rok 2018

 

 

 

 

 

 

Newsletter:
E-mail:




Interpelacja dot. konieczności zniesienia szczególnej ochrony przed zwolnieniem pracowników w wieku przedemerytalnym.
Jesteś w: Archiwum

Interpelacja dot. konieczności zniesienia szczególnej ochrony przed zwolnieniem pracowników w wieku przedemerytalnym.

Interpelacja nr 23514 do ministra pracy i polityki społecznej w sprawie konieczności zniesienia szczególnej ochrony przed zwolnieniem pracowników w wieku przedemerytalnym.

Szanowny Panie Ministrze! W opublikowanym we wrześniu br. raporcie Głównego Urzędu Statystycznego na temat uwarunkowań polskiego rynku pracy przedstawione zostały dane porównujące liczbę i strukturę osób zarejestrowanych jako bezrobotne pomiędzy IV kwartałem 2005 r. a II kwartałem 2013 r. Szczególnie interesujące wydają się dane odnoszące się do liczby osób pozostających bez pracy w zależności od ich wieku. Główny Urząd Statystyczny odnotował bowiem, iż na przestrzeni ostatnich ośmiu lat podwoiła się liczba bezrobotnych wśród osób powyżej 55. roku życia. O ile w IV kwartale 2005 r. we wskazanej wyżej grupie wiekowej było 141 tysięcy osób bezrobotnych, o tyle w I kwartale 2013 r. zarejestrowanych było już 280 tysięcy bezrobotnych powyżej 55. roku życia. Jednocześnie w przypadku pozostałych grup wiekowych liczba osób bezrobotnych w I kwartale 2013 r. była niższa od liczby osób bezrobotnych pod koniec 2005 r.

Wydaje się, iż tak alarmujące dane dotyczące bezrobocia wśród osób starszych powinny skłonić organy administracji rządowej do wzmożenia wysiłków służących aktywizacji zawodowej osób po 55. roku życia. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej powinno opracować programy szkoleń zawodowych pozwalających na uzyskanie przez osoby w wieku przedemerytalnym kwalifikacji niezbędnych na rynku pracy, a także stale weryfikować, czy programy te są realizowane w należny sposób.

Jednocześnie z polskiego prawa pracy powinny zostać wyeliminowane wszystkie te uregulowania, które zniechęcają pracodawców do zatrudniania starszych pracowników. W mojej ocenie zwłaszcza norma ustanowiona w art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) stanowi jaskrawy przykład regulacji wręcz uniemożliwiającej przyjmowanie do pracy osób w wieku przedemerytalnym. Zgodnie z przywołanym przepisem „pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego”.

Wiadome jest, iż żaden pracodawca, który kierowałby się choćby w minimalnym stopniu zasadą racjonalności nie zdecyduje się przyjąć do pracy osoby w wieku przedemerytalnym, mając tę świadomość, iż nie będzie mógł w ciągu nawet 4 lat zrezygnować z usług świadczonych przez tę osobę. Nawet jeśli dany pracownik posiada imponujące doświadczenie zawodowe i najwyższe kompetencje, to wcale nie jest powiedziane, że przez cały okres zatrudnienia współpraca pomiędzy nim a pracodawcą będzie przebiegać w sposób wzorowy. Po pewnym czasie mogą się bowiem ujawnić pewne konflikty między podwładnym a przełożonym, które mogą uniemożliwiać trwałą współpracę, a jak wiadomo, w takiej sytuacji trudno jest zapewnić sprawne funkcjonowanie zakładu pracy. Pracodawcy powinno więc przysługiwać uprawnienie do tego, by móc wypowiedzieć umowę o pracę niespełniającemu jego oczekiwań pracownikowi. Niestety w odniesieniu do pracowników, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje mniej niż 4 lata, pracodawca jest tej możliwości pozbawiony.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż przepisy ustanowione w art. 39 Kodeksu pracy w znaczący sposób demotywują już zatrudnionych pracowników w wieku przedemerytalnym do rzetelnego wypełniania swoich obowiązków. Trudno bowiem oczekiwać wydajnej pracy od osoby, która ma świadomość, iż niezależnie od poziomu zaangażowania, z jakim będzie wykonywać powierzone jej zadania, i tak utrzyma swoje stanowisko pracy. Istnieje zatem wysokie prawdopodobieństwo, że osoby posiadające gwarancje zatrudnienia będą poświęcać mniej czasu na wykonywanie swoich obowiązków zawodowych, zaś jakość świadczonych przez nich usług będzie pozostawiała wiele do życzenia.

Konkludując, można stwierdzić, iż regulacje ustanawiające ochronę przed zwolnieniem poszczególnych grup pracowników przyczyniają się do tego, iż osoby należące do grupy objętej ustawową gwarancją są pomijane w procesie rekrutacji na wolne stanowiska pracy, zaś już zatrudnieni pracownicy należący do „chronionej grupy” w sposób znaczący mogą stracić motywację do tego, by wykonywać swoje zadania w sposób rzetelny i efektywny. Rolą racjonalnego ustawodawcy powinno być więc eliminowanie tego rodzaju szkodliwych przepisów.

Należy zatem postulować uchylenie opisanego w niniejszej interpelacji art. 39 Kodeksu pracy, który jest szkodliwy przede wszystkim dla osób w wieku przedemerytalnym poszukujących pracy, a przy okazji również dla kondycji przedsiębiorstw i innych instytucji, zatrudniających osoby objęte ustawową ochroną przed zwolnieniem.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującym pytaniem: Czy rozważa Pan Minister zainicjowanie prac legislacyjnych mających na celu uchylenie art. 39 Kodeksu pracy, ustanawiającego szczególną ochronę przed zwolnieniem pracowników w wieku przedemerytalnym?

Z wyrazami szacunku

Poseł Łukasz Gibała

Kraków, dnia 16 grudnia 2013 r.

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 23514 w sprawie konieczności zniesienia szczególnej ochrony przed zwolnieniem pracowników w wieku przedemerytalnym

Szanowna Pani Marszałek! W nawiązaniu do interpelacji pana posła Łukasza Gibały, przekazanej przy piśmie z dnia 31 grudnia 2013 r., znak: SPS-023-23514/13, w sprawie konieczności zniesienia szczególnej ochrony przed zwalnianiem pracowników w wieku przedemerytalnym, pragnę uprzejmie
wyjaśnić, co następuje.

Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy wprowadziły zakaz wypowiadania przez pracodawcę umowy o pracę pracownikowi będącemu w okresie przedemerytalnym. Zgodnie bowiem z art. 39 Kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Ochrona przewidziana w art. 39 Kodeksu pracy dotyczy jednak wyłącznie wypowiedzenia, nie zaś rozwiązania umowy o pracę. Jeśli więc pracodawca złoży wypowiedzenie w okresie poprzedzającym 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, to mimo iż skutek nastąpi już w tym 4-letnim okresie, wypowiedzenie nie naruszy dyspozycji art. 39 Kodeksu pracy. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zakaz wypowiedzenia umowy o pracę z art. 39 Kodeksu pracy nie obowiązuje przed osiągnięciem wieku przedemerytalnego, chociażby wiek ten pracownik przekroczył w okresie wypowiedzenia (wyrok z dnia 7 kwietnia 1999 r., I PKN 643/98).

Ponadto należy podkreślić, iż powołana wyżej ochrona nie ma zastosowania do pracownika, w stosunku do którego istnieją podstawy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z uwagi na wystąpienie przesłanek przewidzianych w art. 52 § 1 Kodeksu pracy. Tak wiec w sytuacji, w której chroniony pracownik dopuszcza się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, popełni w czasie trwania umowy o prace przestępstwo, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku (jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem) oraz z własnej winy traci uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, pracodawca może rozwiązać z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia. Zatem w sytuacjach wyjątkowych, w których z powołanych wyżej przyczyn pracodawca nie zamierza kontynuować z ww. pracownikiem zatrudnienia, nie jest on pozbawiony możliwości zakończenia takiego stosunku pracy.

Dodatkowo warto pamiętać, iż do pracownika objętego normą art. 39 Kodeksu pracy można stosować art. 42 § 4 Kodeksu pracy, zgodnie z którym wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Pomijając powyższe, chciałbym dodać, iż ochrona ukonstytuowana w art. 39 Kodeksu pracy zostaje wyłączona także w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 41.1 Kodeksu pracy), a w przypadku zwolnień pracowników na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 w o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników pracodawca może złożyć ww. pracownikom wypowiedzenie zmieniające (art. 5 ust. 5 pkt 1 i art. 10 tej ustawy). Zmienić warunki pracy i płacy pracownikowi w wieku przedemerytalnym pracodawca może także w przypadku, w którym wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

  1. wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
  2. stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania (art. 43 Kodeksu pracy).

 

W konkluzji powyższego należy więc stwierdzić, iż obowiązujące przepisy prawa pracy zaopatrzyły pracodawcę w instrumenty prawne, które w sytuacjach szczególnych (zawinionych lub niezawinionych przez pracownika w wieku przedemerytalnym bądź też związanych ze zmianą sytuacji ekonomicznej pracodawcy) umożliwiają zakończenie stosunku pracy (lub zmianę jego warunków pracy i płacy).

Chciałbym też poinformować, iż przedstawiane są postulaty skrócenia okresu ochronnego pracowników w wieku przedemerytalnym z 4 do 2 lat. Propozycja ta była przedmiotem prac na forum Zespołu Prawa Pracy i Układów Zbiorowych Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych. W mojej ocenie prace nad ewentualnymi zmianami przepisów w powyższym zakresie powinny być kontynuowane. W ich trakcie należy jednak pamiętać, iż ryzyko utraty miejsca pracy przez osoby w wieku przedemerytalnym jest stosunkowo duże.

Z poważaniem

Podsekretarz stanu

Radosław Mleczko

Autor: zamieścił: Władek Wojdon


Drukuj
© Związek Zawodowy Pracowników Ruchu Ciągłego w Bydgoszczy - Wszelkie prawa
zastrzeżone, Webmaster - ITB Vega